دسته: دسته‌بندی نشده

تفسیرایه امن یجیب المضطر

معنای روان آیه: «امن یجیب المضطر اذادعاه… » چیست و با توجه به معنا چرا و با چه سندی در مواقع خاصی پنج دفعه قرائت می شود؟

أَمَّنْ یُجِیبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ یَکْشِفُ السُّوءَ وَ یَجْعَلُکُمْ خُلَفاءَ الْأَرْضِ أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ قَلِیلاً ما تَذَکَّرُونَ
۶۲نمل – یا کسى که دعاى مضطر را اجابت مى‏کند و گرفتارى را برطرف مى‏سازد، و شما را خلفاى زمین قرار مى‏دهد، آیا معبودى با خداست؟ کمتر متذکر مى‏شوید!
در سومین سؤال، از این سؤالات پنجگانه که مجموعه‏اى از یک بازپرسى و محاکمه معنوى را تشکیل مى‏دهد،سخن از حل مشکلات، و شکستن بن‏ بستها و اجابت دعاها است، مى‏گوید
آیا معبودهاى بى ارزش شما بهترند یا کسى که دعاى مضطر و درمانده را به اجابت مى‏رساند و گرفتارى و بلا را بر طرف مى‏کند؟! (أَمَّنْ یُجِیبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ یَکْشِفُ السُّوءَ).
آرى در آن هنگام که تمام درهاى عالم اسباب به روى انسان بسته مى‏شود و از هر نظر درمانده و مضطر مى‏گردد، تنها کسى که مى‏تواند قفل مشکلات را بگشاید، و بن‏ بستها را بر طرف سازد، و نور امید در دلها ایجادنماید، و درهاى رحمت به روى انسانها درمانده بگشاید، تنها ذات پاک او است و نه غیر او.
از آنجا که این واقعیت به عنوان یک احساس فطرى در درون جان همه انسانها است، بت پرستان نیز به هنگامى که در میان امواج خروشان دریا گرفتار مى‏شوند تمام معبودهاى خود را فراموش کرده، دست به دامن لطف اللَّه مى‏زنند همانگونه که قرآن مى‏گوید: فَإِذا رَکِبُوا فِی الْفُلْکِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ: هنگامى که سوار کشتى مى‏شوند خدا را مى‏خوانند در حالى که پرستش را مخصوص او مى‏دانند (عنکبوت- ۶۵).
سپس مى‏افزاید:
نه تنها مشکلات و ناراحتیها را بر طرف مى‏سازد بلکه شما را خلفاى زمین قرار مى‏دهد (وَ یَجْعَلُکُمْ خُلَفاءَ الْأَرْضِ).
آیا با اینهمه معبودى با خدا است؟ (أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ).
ولى شما کمتر متذکر مى‏شوید و از این دلائل روشن پند و اندرز نمى‏گیرید
(قَلِیلًا ما تَذَکَّرُونَ)
منظور از خُلَفاءَ الْأَرْضِ ممکن است به معنى ساکنان زمین و صاحبان آن باشد، چرا که خدا با آن همه نعمت و اسباب رفاه و آسایش و آرامش که در زمین قرار داده انسان را حکمران این کره خاکى ساخته، و او را براى سلطه بر آن آماده کرده است.
مخصوصا هنگامى که انسان در اضطرار فرو مى‏رود و به درگاه خدا رو مى‏آورد و او به لطفش بلاها و موانع را بر طرف مى‏سازد، پایه‏هاى این خلافت مستحکمتر مى‏شود (و از اینجا رابطه میان این دو بخش از آیه روشن مى‏گردد).
و نیز ممکن است اشاره به این باشد که خدا ناموس حیات را چنین قرار داده که دائما اقوامى مى‏آیند و جانشین اقوام دیگر مى‏شوند که اگر این تناوب نبود تکاملى صورت نمى‏گرفت «۲».
تفسیر نمونه، ج‏۱۵، ص: ۵۱۸
استفاده از این آیه نورانی در دعا ها مستند به سند خاصی نیست چون در این آیه خداوندخود را اجابت کننده دعای مضطر معرفی کرده است از این ویژگی و صفت ربوبی در دعا استفاده می شود و در واقع خود را مضطر و خداوند را اجابت کننده دعوت مضطر دانسته و از او اجابت دعای خود را درخواست می کنیم .
معنی آیه “امن یجیب المضطر اذا دعاه و یکشف السوء” چیست؟

این دعا در آیه ۶۲ سوره نمل می باشد و معنی آن این است که (آیا بتهایِ بی ارزش بهترند یا کسی که دعای مضطر و درمانده را به اجابت می رساند و گرفتاری و بلا را برطرف می کند؟)

آری در آن هنگام که تمام درهای عالم به روی انسان بسته می شود و از هر نظر درمانده و مضطر می گردد، تنها کسی که می تواند قفل مشکلات را بگشاید و نور امید در دلها بپاشد، تنها ذات پاک خداوند است.جالب اینکه در بعضی از روایات این آیه تفسیر به قیا م حضرت مهدی ـ علیه‎ السلام ـ شده.

در روایتی از امام صادق ـ علیه‎ السلام ـ چنین آمده این آیه در مورد مهدی نازل شده، به خدا سوگند مضطر او است، هنگامی که در مقام ابراهیم دو رکعت نماز بجا می آورد و دست به درگاه خداوند متعال بر می دارد دعای او را اجابت می کند و ناراحتی ها را برطرف می سازد…